Parafia rzymskokatolicka pw. Miłosierdzia Bożego w Szczecinie
Rekonstrukcja neogotyckiego ołtarza

I   Bolesna historia 

Większość obecnego, drewnianego wyposażenia kościoła w Troszynie zawdzięczamy gruntownemu przebudowaniu świątyni po wielkim pożarze, który miał miejsce pod koniec XIX wieku. Znaleźć tu możemy ozdobne ławki, ambonę oraz emporę chórową. Empora kolatorska oraz piszczałkowe organy zostały rozebrane i zniszczone w latach powojennych.

Podobnie w wyniku nieprzemyślanych decyzji piękny, dziewiętnastowieczny, zabytkowy ołtarz uległ zniszczeniu. Pozostały jedynie nieliczne i stosunkowo słabej jakości zdjęcia, ukazujące centralne położenie ołtarza z przednimi, poprzecznie usytuowanymi klęcznikami do przyjmowania komunii św. przez wiernych oraz późniejsze, powojenne zmiany, jakich dokonali polscy katolicy.

Po wojnie w centrum ołtarza pojawia się wolno stojące tabernakulum, na którym usytuowano gipsową figurę Matki Bożej Wniebowziętej. Znikają jednocześnie charakterystyczne poprzeczne klęczniki, które utrudniają komunikację w prezbiterium. Odtąd wierni komunię św. przyjmują na stopniach przed prezbiterium, na których z czasem pojawiają się nowe, bezstylowe balaski. 

Sam ołtarz, jeszcze z nastawą (retabulum), zostaje wycofany w głąb prezbiterium, opierając się na ścianie wschodniej kościoła. Uwidacznia się jednocześnie kilkucentymetrowe wgłębienie w posadzce, dotąd zakryte drewnianym podestem ołtarzowym. Zachęca to kolejnego proboszcza, do położenia ciemnej terakoty przykrywającej całą powierzchnię posadzki prezbiterium.

W końcu dochodzi do zupełnego usunięcia zabytkowego mebla. Nowy ołtarz powstaje w roku 1975 w wyniku pilnej potrzeby dostosowania wystroju kościoła do potrzeb Liturgii Posoborowej. Do jego budowy użyto grubej płyty paździerzowej oraz w niewielkim zakresie sosnowego drewna. Całość zamaskowano dość ładną, jak na owe czasy, okleiną meblową w kolorze ciemnego orzecha.

 

II   Budowa stałego ołtarza 

Postument nowego ołtarza wymurowano w 2020 roku z cegły oraz z kamienia polnego. Całość została obudowana zdobną stolarką w taki sposób, by kamienno-ceglany postument był niewidoczny od strony nawy kościoła. Na postumencie osadzono mensę ołtarzową. Stanowią ją dwie płyty z marmuru Crema Marfil w kolorze ecru. Na górnej powierzchni marmurowej mensy, wykonano w pięciu miejscach, płytkie szlify w kształcie greckich krzyży, oznaczając w ten sposób miejsca namaszczeń, których dokona Biskup w czasie późniejszej konsekracji ołtarza.

Z tego samego materiału wykonano „zacheuszki”, które wraz z mosiężnymi, neogotyckimi świecznikami, będą oznaczać miejsca namaszczenia w czasie przewidywanej rekonsekracji świątyni.

 

III   Plany na przyszłość 

Aby w pełni dokonać rekonstrukcji przedwojennego ołtarza, dobrze byłoby w przyszłości podjąć trud budowy neogotyckich balasek. Kiedyś stały one poprzecznie w stosunku do ołtarza, po obu stronach. Dziś takie położenie jest niemożliwe do odtworzenia (swobodne poruszanie się po prezbiterium byłoby niemożliwe, a przyjmowanie komunii przez wiernych mocno utrudnione). Należy zatem odłączyć balaski od ołtarza, umieszczając je w płaszczyźnie łuku tęczowego, wykorzystując stopnie prowadzące do prezbiterium jako klęcznik dla wiernych.

Wówczas trzy elementy wyposażenia kościoła związane z Eucharystią: ołtarz (miejsce konsekracji), retabulum i umieszczone w nim tabernakulum (miejsce przechowywania) oraz balaski (miejsce przyjmowania Komunii Świętej) stanowiłyby czytelną całość, wielce wymowną z teologicznego punktu widzenia. A w ten sposób próba odtworzenia historycznego wystroju wnętrza świątyni, jednak z niezbędnymi zmianami wynikającymi z istotnych różnic w liturgii, byłaby możliwie bliska zamysłowi przedwojennego architekta. 

 

opracował PN

 

ps. Zarówno ołtarz z 1975 roku, jak i stały, wybudowany w 2020 roku jest związany z historią dwóch chłopców. Pierwsza osoba, która przyśle na adres parafii (parafiatroszyn@gmail.com lub Troszyn  48; 74-505 Mieszkowice) poprawne imiona tych chłopców, otrzyma w prezencie książeczkę o Eucharystii!